अर्थ ज्ञान

नियोजनाचा आर्थिक इतिहास म्हणजे भारताच्या विकासाची एक सुसंगत वाटचाल आहे. शेतीप्रधान देशातून औद्योगिक आणि सेवा क्षेत्रात प्रगती करणारा भारत हा नियोजनाचा मोठा परिणाम आहे. आज नीती आयोगाच्या माध्यमातून आधुनिक पद्धतीने देशाचा विकास साधण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.

भारताचा आर्थिक प्रवास आणि भविष्यातील दिशा विकासशील अर्थव्यवस्था (Developing Economy)आज जगात विविध प्रकारच्या अर्थव्यवस्था अस्तित्वात आहेत. त्यामध्ये विकासशील अर्थव्यवस्था (Developing Economy)ही संकल्पना फार महत्त्वाची मानली जाते. भारतासारखा देश सध्या विकासशील…

भारत ही जगातील वेगाने विकसित होणारी अर्थव्यवस्था म्हणून ओळखली जाते. कृषी, उद्योग आणि सेवा क्षेत्रांचा समतोल विकास, मोठी लोकसंख्या, वाढते तंत्रज्ञान आणि सरकारी योजना यांमुळे भारतीय अर्थव्यवस्था एक आगळीवेगळी ओळख निर्माण करत आहे.

मिश्र अर्थव्यवस्था (Mixed Economy) ही अशी आर्थिक व्यवस्था आहे जिथे खाजगी क्षेत्र (Private Sector) आणि सरकारी क्षेत्र (Public Sector) दोन्ही मिळून देशाची अर्थव्यवस्था चालवतात. ही व्यवस्था पूर्णतः भांडवलशाहीही नसते आणि पूर्णतः समाजवादीही नसते, तर या दोन्हींचा समतोल साधणारी प्रणाली असते.

भारतीय अर्थव्यवस्था ही जगातील वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक मानली जाते. प्रचंड लोकसंख्या, विविधता, नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि तंत्रज्ञानातील प्रगती यामुळे भारताची अर्थव्यवस्था सतत बदलत आणि विकसित होत आहे. सामान्य भाषेत सांगायचे झाले तर, देशात उत्पादन, सेवा, व्यापार, रोजगार आणि उत्पन्न कसे निर्माण होते याचा अभ्यास म्हणजे अर्थव्यवस्था.

भारतीय अर्थव्यवस्था – ग्राफिक रिप्रेझेंटेशन (स्रोत: Wikipedia) भारतीय अर्थव्यवस्था ही जगातील दहाव्या क्रमांकाची मोठी अर्थव्यवस्था आहे. गेल्या काही वर्षांत, तिला सस्टेनेबल ग्रोथ आणि डिजिटल इनोव्हेशन यामध्ये मोठी प्रगती झाली आहे.…

सरकारी किंवा खासगी क्षेत्रात नोकरी करणाऱ्या जवळपास प्रत्येक कर्मचाऱ्याचे पीएफ (Provident Fund) खाते असते. दरमहा पगारातून ठराविक रक्कम पीएफ खात्यात जमा केली जाते, जी भविष्यात आर्थिक सुरक्षिततेसाठी उपयोगी ठरते. मात्र…